Verklaring van de Europese Laudato Si' Alliantie ter gelegenheid van de negende Werelddag van de Armen
Terwijl de wereld de negende Werelddag van de Armen viert, herhaalt de Europese Laudato Si' Alliantie (ELSiA) haar oproep tot rechtvaardigheid, solidariteit en systemische verandering. Geworteld in de visie van paus Franciscus op integrale ecologie en voortgezet onder paus Leo XIV, dringt deze verklaring er bij de Europese Unie op aan daadkrachtig op te treden tegen wereldwijde armoede – met name door de schuldencrisis aan te pakken die veel landen in het Zuiden treft. De onderstaande reflectie benadrukt hoe geloof, mededogen en beleid samen moeten komen om een wereld te creëren waarin niemand aan zijn lot wordt overgelaten.
Brussel, 16 november 2025
Samengebracht door de missie van zorg voor de schepping en mondiale rechtvaardigheid, als leden van de Europese Laudato Si' Alliantie (ELSiA), vieren de negende Werelddag van de Armen, een dag die paus Franciscus in 2017 heeft ingesteld voor katholieken en christelijke gemeenschappen om na te denken over hoe geloof niet los kan worden gezien van liefde voor mensen die in armoede leven, en om nog grotere tekenen van die liefde te tonen. Voortbouwend op de erfenis van paus Franciscus, sprak paus Leo XIV in zijn eerste en Apostolische Exhortatie Dilexi Tebenadrukt dat "de toestand van de armen een kreet is die, doorheen de menselijke geschiedenis, voortdurend onze levens, samenlevingen, politieke en economische systemen, en niet in de laatste plaats de Kerk, ter discussie stelt". Geïnspireerd door deze oproep dringen we er bij de Europese Unie op aan om actief te werken aan de uitbanning van wereldwijde armoede. In het bijzonder vraagt ELSiA de EU in dit jaar 2025, in overeenstemming met honderden andere maatschappelijke organisaties en een van de Jubileumoproepen van wijlen paus Franciscus, om een transformatieve aanpak te ondersteunen van de huidige wereldwijde schuldencrisis die het Zuiden teistert.
We maken van deze gelegenheid gebruik om te benadrukken dat een fundamentele morele toets voor elke samenleving de behandeling is van degenen die zich in de meest kwetsbare situaties bevinden, en dat er een voorkeursoptie moet zijn voor mensen die in armoede leven. Deze speciale aandacht voor degenen die te maken hebben met discriminatie en onderdrukking moet centraal staan in de rol van de EU in internationale samenwerking en schuldenonderhandelingen.
De huidige schuldencrisis is de ergste in de geschiedenis en treft meer dan honderd lage- en middeninkomenslanden (LMIC's). Zij staan voor de onmogelijke keuze tussen het betalen van rente over onhoudbare schulden en het uitgeven van geld aan essentiële diensten. Bij gebrek aan een internationaal democratisch schuldenbeheer geven 48 LMIC's meer uit aan rentebetalingen dan aan gezondheidszorg of onderwijs, wat armoede en ongelijkheid verder verergert. Ze betalen veel hogere rentes dan hoge-inkomenslanden.
Leraren en verpleegkundigen worden opgeofferd terwijl essentiële publieke diensten worden uitgehold om hoogrentende leningen aan rijke schuldeisers terug te betalen. Schuldonderhandelingen worden gevoerd zonder transparantie, standaardregels of voldoende betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld. Ze worden primair benaderd vanuit een financieel perspectief, waarbij de impact ervan op het vermogen van staten om hun rol als primaire verantwoordelijken voor het leveren van basisdiensten aan hun bevolking te vervullen, wordt verwaarloosd. Dit zijn geen beleidsmaatregelen en mechanismen die de effecten ervan op mensen die in armoede leven als uitgangspunt nemen.
Wat we in plaats daarvan nodig hebben is “een beslissende en radicale keuze te maken ten gunste van de zwaksten”, zoals paus Leo in zijn toespraak oproept. bericht voor de 9th Werelddag van de armenEU-leiders kunnen zo'n keuze maken. Ze kunnen de ernstige beperkingen van de huidige schuldsaneringsmechanismen erkennen en overwegen hoe deze de armoede, discriminatie en onderdrukking in het mondiale Zuiden negatief hebben beïnvloed.
De EU kan werken aan hervorming van de wereldwijde schuldenstructuur, een van de belangrijkste structurele oorzaken van armoede, door te erkennen dat "het helpen van de armen een kwestie van rechtvaardigheid is vóór een kwestie van liefdadigheid". Concreet kan de EU honger, armoede, verdriet en lijden bestrijden door de oprichting van een kader voor schuldenoplossing op VN-niveau te ondersteunen, voortbouwend op artikel 50(f) van het Compromiso de Sevilla.
Gezien de nieuwe vormen van verarming wereldwijd zou dit een belangrijke stap zijn naar een toekomst waarin iedereen een huis, voldoende voedsel voor elke dag, toegang tot gezondheidszorg en kwalitatief onderwijs heeft. Op deze Werelddag van de Armen kan de EU op deze manier concrete tekenen van hoop bieden en haar leiderschap tonen in het hervatten van multilateralisme, gebaseerd op samenwerking en het gemeenschappelijke doel van duurzame vrede, gegrondvest op inclusie en samenwerking tussen volkeren.
Medienkontakte:
Giorgio Gotra, ELSiA-coördinator, coordinator(at)elsialliance.org
Fotocredit: Caritas Europa [2025]