Een artikel van Annia Klein, CIDSE-communicatiefunctionaris
Van 10 tot 22 november CIDSE was in Belém voor COP30—niet alleen voor de officiële COP-ruimte, maar ook voor de Top van de mensen en, last but not least, om ons 60-jarig jubileumfeest naar Brazilië te brengen, waarbij we een gemeenschap van mensen koesteren die zich inzetten voor verandering.
Toen de CIDSE-afgevaardigden in Belém landden, voelden we de hitte. Maar niet alleen de hitte van het bos en het weer – de hitte van de mensen, van de lokale gemeenschappen, geloofsgemeenschappen en leiders die in Belém bijeenkwamen om verandering te eisen. Niet alleen vanuit Brazilië, maar ook vanuit Latijns-Amerika, Afrika, Europa en Azië. We zagen deze vraag naar verandering tijdens de COP. Ook al kwam die niet volledig tot uiting in de onderhandelingen of het eindresultaat, we zagen een samenkomst van mensen die genoeg hebben van een systeem dat te langzaam resultaten boekt, mensen die het zich niet kunnen veroorloven te wachten terwijl de meest kwetsbaren de gevolgen van klimaatverandering ondervinden – of moet ik zeggen de gevolgen van vertraagde actie?
De urgentie voor systemische verandering
CIDSE kwam naar Belém, niet met de verwachting van een complete transformatie van de ene op de andere dag, maar om te bewijzen dat ons gezamenlijke werk de systemische verandering teweeg kan brengen die we dringend nodig hebben. Multilateralisme werkt. Samenwerking werkt. Maar het huidige tempo van handelen staat gevaarlijk haaks op de urgentie van de crisis waarmee we worden geconfronteerd. De verandering die we zien is positief, maar stapsgewijze vooruitgang is niet langer voldoende. We hebben het systeem nodig om nu te reageren, niet later – om actie te versnellen die daadwerkelijke, blijvende en transformerende verandering teweegbrengt voor degenen aan de frontlinie. In deze geest ontwikkelde CIDSE de Systemische Veranderingsdialogenom de grondoorzaken van de problemen waar we vandaag de dag mee te maken hebben aan te pakken en te hameren op de urgentie die dit moment vereist.
Viering van 60 jaar gemeenschap
In Belém vierde CIDSE ook haar 60-jarig jubileum. We verzamelden zo'n 70 mensen, waaronder leden, partners en bondgenoten die samen met ons aan deze reis hebben deelgenomen. Het was ongelooflijk om zoveel mensen samen te zien, bruggen bouwend over taalbarrières en culturele verschillen heen. Net als in Brussel hadden we dankzij de Laudato Si'-beweging een bijzondere rivier die niet alleen hoop, maar ook rechtvaardigheid vertegenwoordigde. Deze stroomde helemaal van de Raising Hope-conferentie in Castel Gandolfo naar Belém.
De viering begon met een openingswoord van CIDSE secretaris-generaal Josianne Gauthier. Zij heette iedereen welkom en creëerde een sfeer van transformatie met inspirerende woorden, vertaald in het Portugees door onze vriend Padre Dario Bossi van Iglesia y Minería.
"We zijn dankbaar dat we samen in het hart van de Amazone zijn om samen deze reis te maken, gesymboliseerd door de Rivier van Solidariteit, om 60 jaar gemeenschap, relaties en verbondenheid te vieren met partners, leden en nieuwe vrienden. We zijn hier om de resultaten te delen van het proces dat ons heeft geholpen bij de voorbereiding op Belém, en de boodschappen van de stemmen die zijn verzameld tijdens de Systemische Veranderingsdialogen, en ook om een brug te slaan naar wat er gebeurt nadat we Belém verlaten. We zullen de verantwoordelijkheid hebben om de verhalen met mensen thuis te delen en het werk samen voort te zetten."

Boodschappen van moed en solidariteit
Dit werd gevolgd door een fantastische activiteit onder leiding van Lisa Sullivan van het Maryknoll Office of Global Concerns, een lidorganisatie van CIDSE in de VS. Ze nodigde de deelnemers uit om in verschillende taalgroepen te discussiëren en hun wensen voor de komende jaren te delen. Vervolgens gebruikten ze deze reflectie om op een papieren bootje te schrijven – een bootje dat later zou drijven op de rivier van gerechtigheid die 's nachts tussen ons door stroomde, en ons eraan zou herinneren waarom we dit doen en waarom we moeten blijven vechten. Dezelfde oefening was gedaan bij de CIDSE-evenement in Brussel, waarbij we de eisen van het mondiale Noorden en het mondiale Zuiden met elkaar verbinden ten aanzien van de wereld die we in de toekomst willen zien.

Wat begon als een simpele oefening, groeide uit tot een moment van diepe reflectie voor de komende jaren. Wat willen we met onze actie, met onze gemeenschap en met ons eigen werk in deze ruimtes? Wat is de toekomst die we willen zien en hoe navigeren we daarheen? We dachten samen na over deze vragen, terwijl we boten zagen varen op de rivier van rechtvaardigheid, met boodschappen uit alle hoeken van de wereld.
Terwijl we de berichten in de boten lazen, voelden we de warmte van de wetenschap dat we niet alleen staan in deze strijd voor rechtvaardigheid. Veel berichten spraken over moed, actie, verzet, hoop en de vraag naar ruimte om te luisteren naar en de perspectieven van lokale gemeenschappen te omarmen, om samen te leren, oplossingen te creëren en dankbaarheid te uiten. En nog veel meer.
De activiteit werd gevolgd door krachtige getuigenissen van de organisatoren en deelnemers van de CIDSE Systemische Veranderingsdialogen in de aanloop naar COP30, met een open brief en een oproep tot actie, gezamenlijk ontwikkeld in de gemeenschap, inclusief eisen van activisten, lokale gemeenschappen en grassroots-bewegingen uit het Zuiden en Noorden. We hoorden rechtstreeks van de mensen die de Systemic Change Dialogues hebben helpen vormgeven, van lidorganisaties tot bondgenoten uit het Zuiden.

Een overgangsritueel
Dit moment was ontroerend, omdat zuster Rosita Sidasmed, adjunct-secretaris bij Rode kerkelijke del Gran Chaco en Aquifero Guarani (REGCHAG) werd uitgenodigd om dit overgangsritueel te zegenen – terwijl deze boodschappen van CIDSE werden doorgegeven aan de actoren ter plaatse, aan de mensen die deze boodschappen zullen uitdragen, niet alleen tijdens de COP, maar gedurende het hele jaar, op elk moment, elke manifestatie, elke actie van belangenbehartiging. Samen zullen we de koers van deze rivier van rechtvaardigheid vormgeven.

Dat is wat 60 jaar CIDSE heeft opgebouwd: niet zomaar een organisatie, maar een gemeenschap die beseft dat de strijd voor rechtvaardigheid lang, vaak frustrerend en absoluut noodzakelijk is. De hitte die we in Belém voelden, was niet alleen woede over inactiviteit – het was de warmte van solidariteit, het vuur van vastberadenheid, de hoop van ons geloof en de passie die voortkomt uit de wetenschap dat we niet alleen zijn.
De rivier van gerechtigheid: papieren bootjes die hoop dragen
De rivier blijft stromen naar rechtvaardigheid, zelfs als die onmogelijk ver weg lijkt. En we blijven ons tonen – voor elkaar, voor de gemeenschappen aan de frontlinie, voor een toekomst die we weigeren op te geven. Want dat is wat de rivier ons leerde: je hoeft de bestemming niet te zien om erop te vertrouwen dat de stroom je erheen voert. De boten die op onze rivier van rechtvaardigheid dreven, waren niet zomaar symbolen. Ze waren het bewijs dat, terwijl overheden stagneren, mensen al bezig zijn met het bouwen aan de toekomst die we nodig hebben.
Hartelijk dank aan iedereen die heeft deelgenomen en deze momenten met CIDSE heeft gedeeld.

Extra bronnen:
- Flickr-album CIDSE op COP30.
- Persbericht van CIDSE: Na COP30 — De wereld kan Beléms oproep tot klimaatrechtvaardigheid niet negeren.
- CIDSE@COP30.
- CIDSE@Belem.
- CIDSE Systemische Veranderingsdialogen richting COP30 en daarna
CIDSE-contactpersoon: Annia Klein, communicatiemedewerker, CIDSE (klein(at)cidse.org)
Omslagfoto tegoeden: CIDSE.

